همانطور که می دانید مقطع دکتری بالاترین مقطعی است که در هر کشور برای داوطلبان علاقه مند به تحصیلات عالیه ارائه می شود. برخی از دانشجویان بعد از گرفتن مدرک دکتری خود، به دنبال ادامه تحصیل هستند و این سوال برای آن ها پیش می آید که بعد از دکتری چه مقطع دیگری است؟ درواقع می توان گفت دانشجویان با حمایت استاد راهنما می توانند وارد دوره ای به نام پسا دکتری شوند.
در مرحله پسا دکتری، داوطلبان به عنوان پژوهشگر در مراکز تحقیقاتی و یا دانشگاه ها مشغول به کار می شوند. دوره های پسا دکتری یک مقطع آموزشی محسوب نمی شوند، بلکه هدف های اصلی تشکیل این دوره حرفه ای شدن در تخصص ها و کسب مهارت های تحقیقاتی می باشد.
آیا بعد از دکتری مقطع تحصیلی وجود دارد و امکان ادامه تحصیل است؟
بعد از دکتری مقطع تحصیلات رسمی دیگری وجود ندارد. دکتری (PHD) بالاترین مدرک دانشگاهی در نظام آموزش عالی محسوب می شود و ساختار آموزشی در ایران و اغلب کشورهای دنیا، مقطعی بالاتر از آن تعریف نکرده است. اما این به آن معنی نیست که مسیر علمی یا پژوهشی متوقف می شود، بلکه مسیر دانشجویان از تحصیل آموزشی به فعالیت پژوهشی و حرفه ای تغییر می کند.
این مقاله نیز مناسب شماست : هزینه انجام پایان نامه دکتری + لیست قیمت تز در ۱۴۰۵
آن چه به عنوان ادامه مسیر بعد از دکتری شناخته می شود، دوره پسا دکتری است. در این دوره فرد دیگر به عنوان دانشجو تعریف نمی شود و مدرک دانشگاهی جدیدی نمی گیرد بلکه وارد دوره پژوهشی جدید می شود. درواقع ادامه تحصیل بعد از دکتری با هدف گرفتن مدرک دانشگاهی بالاتر وجود ندارد بلکه فقط ادامه فعالیت علمی در دانشگاه امکان پذیر است.
نگاه سریع و جمع بندی شده به تفاوت های دوره دکتری و پسا دکتری
برای درک بهتر تفاوت های دوره دکتری و پسا دکتری به طور خلاصه در جدول زیر اشاره شده است تا شما دانشجویان عزیز با دسترسی به این جدول در تصمیم گیری خود بتوانید دقیق تر عمل کنید.
| ویژگی | دکتری (PhD) | پسا دکتری (Postdoc) |
| هدف | آموزش تحقیقاتی و تولید دانش نو | تحقیق پیشرفته، توسعه مهارتها و آمادهسازی برای شغل مستقل تحقیقاتی |
| مدت زمان | معمولاً 3 تا 6 سال | معمولاً 1 تا 3 سال، قابل تمدید |
| نوع فعالیت | ترکیبی از آموزش، تحقیق و نوشتن پایاننامه | تمرکز کامل بر تحقیق و انتشار مقالات |
| رشتهها | در همه رشتهها موجود | معمولاً در رشتههای تحقیقاتی و علمی، مخصوصاً دانشگاهی و پژوهشی |
| نظارت | تحت راهنمایی استاد راهنما | ممکن است مستقل یا تحت نظر استاد/پژوهشگر ارشد باشد |
| محصول نهایی | پایاننامه/رساله دکتری | مقالات علمی، پروژههای تحقیقاتی، توسعه رزومه پژوهشی |
| حقوق/بورسیه | اغلب حقوق دانشجویی یا بورسیه محدود | حقوق پژوهشی یا فلوشیپ، معمولاً بالاتر از حقوق دانشجویی دکتری |
| هدف شغلی بعدی | ادامه تحصیل، پژوهش، دانشگاه صنعت | تقویت رزومه پژوهشی، شغل دانشگاهی یا صنعتی مستقل |
آیا پسا دکتری اجباری است و چه کسانی باید آن را انتخاب کنند؟
دانشجویان دکتری زیادی که به مجموعه ما مراجعه می کنند همیشه این سوال را دارند که آیا پسا دکتری اجباری است؟ آن ها بسیار کنجکاو هستند که انتخاب پسا دکتری کار درستی است یا خیر؟ کارشناسان متخصص ما که در مقاطع بالا و از دانشگاه های معتبر فارغ التحصیل شده اند به این عزیزان می گویند که، پسا دکتری اجباری نیست و هیچ دانشگاهی دانشجویان را مجبور به گذراندن این دوره نمی کند.

اما اهمیت آن در مسیر علمی و پژوهشی بسیار بالاست، به خصوص برای کسانی که قصد دارند وارد هیئت علمی دانشگاه یا مراکز تحقیقاتی بین المللی شوند. ما به دانشجویان توصیه می کنیم که اگر علاقه مند به پژوهش و تولید مقاله هستند و تمایل دارند در پروژه های تحقیقاتی شرکت کنند، پسا دکتری انتخاب مناسبی برای آن ها است و آینده علمی آن ها را تحت تاثیر قرار می دهد. ولی اگر می خواهند وارد بازار کار شوند الزاما نیازی به پسا دکتری ندارند.
مزایا و معایب پسا دکتری
به دنبال انتخاب دوره پسا دکتری، باید از مزایا و معایب آن نیز اطلاعات کافی داشته باشید تا آگاهانه تصمیم گیری کنید. مزایای دوره پسا دکتری شامل این موارد می باشد که رزومه علمی خود را تقویت کنید و با این تقویت شانس جذب شما در دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی را افزایش میدهد. امکان شرکت در پروژه های پیشرفته و بین المللی برای شما فراهم می شود و فرصت شبکه سازی با اساتید باسواد و پژوهشگران برجسته را خواهید داشت.
این مقاله نیز مناسب شماست: چه رشته هایی پایان نامه دارند؟ بررسی کارشناسی، ارشد و دکتری
اما در مقابل آن می توان گفت دوره پسا دکتری معایبی نیز دارد که شامل این است: برای شما مدرکی صادر نمی شود و صرفا یک تجربه پژوهشی است و طول مسیر شغلی شما را طولانی تر می کند و برای افرادی که می خواهند سریع وارد بازار کار شوند، مناسب نیست. نکته مهم این است که تصمیم گیری قبل از ورود به این دوره باید با توجه به اهداف علمی و حرفه ای فرد انجام شود.
راهکارهای موفقیت بعد از دکتری، از علم تا حرفه
موفقیت پس از دکتری، بیش از آن که به مدرک وابسته باشد نیازمند برنامه ریزی دقیق و هدفمند است. اولین گام مشخص کردن اهداف بلند مدت و کوتاه مدت است، پس از تعیین هدف بهتر است که مهارت های مکمل خود را تقویت کنید، مانند مدیریت پروژه مهارت های ارتباطی، شبکه سازی علمی و مهارت های تخصصی دیجیتال، که مسیر شما را هموار می کنند.
تقویت این مهارت موجب می شود تا با اساتید پژوهشگر و متخصصان صنعت ارتباط داشته باشید و فرصت های شغلی و پژوهشی بیشتری برای شما فراهم شود. به یاد داشته باشید علم بدون اقدام،منجر به تحول حرفه ای نمی شود،موفقیت واقعی ترکیبی از علم،مهارت و جسارت در اجرا حاصل می گردد.
سخن پایانی
پس از مطالعه این مقاله متوجه شدید که می توان مقاطع بالاتری را کسب کرد، کارشناسان متخصص مجموعه آمادگی پاسخ به سوالات شما در زمینه پسا دکتری و ارائه اطلاعات تکمیلی را دارند، همچنین تیم انجام پایان نامه که برای دانشجویان ارشد ودکتری خدمات ارائه می دهند، برای شما دوستداران علم هم موقعیت همکاری را فراهم کرده اند که اگر تمایل داشته باشید با فرصت های ارزشمندی که دراختیارتان قرار می دهیم از فعالیت های علمی خود کسب درآمد کنید. شما می توانید از طریق تلگرام، واتساپ و ایتا با پشتیبانان مجموعه ارتباط برقرار کنید.



